Lead: Nowe badania University of Utah wykorzystujące lotne pomiary elektromagnetyczne (AEM) pokazały, że pod silnie zasolonymi wodami Great Salt Lake występuje rozległy system słodkiej wody. Wyniki, opublikowane w Scientific Reports, wskazują na świeżą wodę zalegającą w osadach na znacznych głębokościach i rozciągającą się w stronę wnętrza jeziora — obserwacja, która zmienia dotychczasowe oczekiwania hydrologiczne i ma praktyczne implikacje dla kontroli pylenia odsłoniętego dna.
Jak doszło do odkrycia
Badanie zostało zainicjowane po pojawieniu się okrągłych kopuł na wyschniętym dnie Farmington Bay, porośniętych wysokimi sitowiem (phragmites). W lutym 2025 roku zespół z University of Utah zlecił kanadyjskiej ekipie geofizycznej lot helikopterem nad Farmington Bay i północną częścią Antelope Island. Instrumenty zawieszone pod śmigłowcem rejestrowały właściwości elektryczne podłoża wzdłuż 10 linii pomiarowych o łącznej długości 154 mil.
Czego dostarczyły pomiary AEM
Metoda AEM mierzy rezystywność gruntu i pozwala rozróżnić warstwy słone od słodkich na podstawie przewodnictwa elektrycznego. Wyniki wykazały cienką, przewodzącą warstwę słonej wody przy powierzchni oraz strefy o wyższej rezystywności (słodka woda) zaczynające się już kilka metrów poniżej. Badacze oszacowali, że wodonośne osady ciągną się lokalnie do głębokości 3–4 km.
Modelowanie 3D i integracja danych
Zespół CEMI połączył dane AEM z pomiarami magnetycznymi, tworząc tomograficzny model 3D. To połączenie pozwoliło jednocześnie określić cienką warstwę soli przy powierzchni oraz głębokości granicy bazalnej — basemenetu — który okazał się w obszarze badań płytki (<200 m), by następnie gwałtownie opadać do kilku kilometrów.
Nieoczekiwany rozkład świeżej wody
Tradycyjnie oczekuje się, że cięższa słona woda wypełniałaby objętość pod jeziorem, a woda słodka napływałaby i zalegała przy brzegach. Tymczasem badania wskazują, że świeża woda penetruje w głąb jeziora, potencjalnie podpływając pod całą jego powierzchnię. Jak podsumował Michael Zhdanov: „You clearly see near surface is saline water, 10 meters underneath is resistive freshwater.” (źródło)
Potencjalne zastosowania i ryzyka
Jednym z praktycznych celów dalszych badań jest ocena, czy wydobycie tej wody lub jej wykorzystanie do zwilżania odsłoniętych obszarów dna (by ograniczyć pylenie zawierające metale ciężkie) jest bezpieczne i wykonalne. Naukowcy podkreślają, że należy najpierw zbadać skutki hydrologiczne i jakościowe — nie tylko objętość, ale też zawartość szkodliwych pierwiastków oraz wpływ na system artesjański.
Ograniczenia i kierunki dalszych badań
Badanie objęło niewielki fragment jeziora; autorzy proponują rozszerzenie lotnych pomiarów na całe 1,500 mil kwadratowych Great Salt Lake. Potrzebne są też badania jakości wody, modelowanie przepływów oraz monitorowanie odpowiedzi systemu na ewentualne interwencje. Finansowanie już częściowo zapewnia stan Utah; zespół szuka dalszych środków na pełnoskalowy program badań.
Co to oznacza w praktyce
- Możliwość lokalnego wykorzystania zasobów słodkiej wody do zwilżania pylnych obszarów, po uprzedniej ocenie jakości i wpływu na system.
- Koniczność rozszerzenia badań (AEM + pomiary magnetyczne) na większy obszar, by rzetelnie oszacować objętość i rozkład zasobu.
- Potencjalne korzyści dla planowania wodnego i ochrony zdrowia publicznego, ale także ryzyko związane z eksploatacją i zanieczyszczeniem — wymagane są dalsze analizy.
Źródło
A massive freshwater reservoir is hiding under the Great Salt Lake — ScienceDaily
